Xa vimos con Candela Enerxía que repartir a marxe dunha tarifa indexada en varios conceptos con nome técnico é unha forma de dificultar a comparación co resto do mercado. O anexo de prezo variable dun contrato indexado de Factorenergía (tarifa profesional, datos anonimizados) ten un problema parecido, pero con dous matices propios: un concepto que non debería existir en absoluto, e unha marxe que se presenta como "regulada" cando en realidade é variable.
Centrámonos nestes dous, que son os que de verdade se saen do guión habitual dunha fórmula indexada.
A fórmula completa, para situarnos
Así aparece literalmente no anexo:
PHE [€/kWh] = (Preu Pool + Pagaments Capacitat + Serveis Ajust + Costos Operador) × (1 + Pèrd.)
+ Peatge d'Accés + Càrrecs del Sistema + Cost Fons
+ Marge de comercialització + Imp. Municipal + Cost finançament
Dos nove conceptos, seis son razoablemente regulados e rastrexables: Preu Pool (OMIE), Serveis Ajust (SSAA, Red Eléctrica), Pagaments Capacitat (PC, BOE), Costos Operador (honorarios OMIE/REE), Pèrdues e Peatge d'Accés (peaxes reguladas), Càrrecs del Sistema e Cost Fons (achega a IDAE, equivalente ao FNEE que vimos na nosa guía da fórmula indexada).
Os outros dous —Marge de comercialització e Cost de finançament— son os que se saen dese esquema. Imos con eles.
1. O "cost de finançament": un concepto sen equivalente regulado
A definición literal do anexo:
"Cost de finançament: equivalent al 0,9% de l'import total de la factura amb impostos inclosos. Aquest cost fa referència al cost de finançament implícit en el pagament del venciment del Client a l'Operador de Mercat i part de FACTOR ENERGIA a la facturació del Client."
Traducido: Factorenergía repercute ao cliente o custo de financiar o desfase entre cando a comercializadora ten que pagar a OMIE e cando o cliente paga a súa factura. É unha idea de negocio real —hai un custo financeiro en adiantar ese pago—, pero a forma de cobralo ten dous problemas.
Problema 1: non encaixa en ningún concepto regulado
Repasa a lista de conceptos lexítimos que pode ter unha fórmula indexada, a mesma que usamos para analizar a fórmula de Candela: OMIE, SSAA, PC, OM, OS, FNEE (aquí "Cost Fons"), perdas e peaxes. Ningún deles cobre "financiar o desfase de cobro da propia empresa". Un custo de tesourería interno da comercializadora non é un custo do sistema eléctrico — é un custo de facer negocio, e trasladalo á parte, cun nome que soa a concepto técnico, é a mesma xogada que vimos co "Coste Financiero" (CF) de Candela: unha segunda marxe sen lei nin BOE detrás.
Problema 2: calcúlase sobre o total da factura, non sobre a enerxía
Aquí está a diferenza real con calquera outro concepto da fórmula: todos os demais exprésanse en €/kWh ou €/MWh — unha cantidade fixa por cada unidade de enerxía consumida. O custo de financiamento, en cambio, é unha porcentaxe do importe total con impostos incluídos.
Iso ten unha consecuencia que pasa facilmente desapercibida: canto máis cara a factura, máis cobra este concepto — e non só por máis enerxía consumida, senón por calquera outro concepto que suba (peaxes, impostos, a propia marxe). É un efecto multiplicador que ningún custo regulado do sistema eléctrico ten.
Canto supón na práctica
Factura doméstica ~90 €/mes:
90 € × 0,9% = 0,81 €/mes ≈ 9,70 €/ano
Factura 3.0TD/6.1TD ~900 €/mes (peme ou pequena industria):
900 € × 0,9% = 8,10 €/mes ≈ 97,20 €/ano
En consumo doméstico o importe é modesto. En 3.0TD e 6.1TD —onde as facturas se contan en centos ou miles de euros— deixa de selo, e nada disto aparece reflectido no €/kWh que se anuncia ao asinar.
2. A marxe de comercialización: etiquetada como "regulada" e cunha parte variable
A segunda definición cuestionable:
"Marge de comercialització: cost regulat aplicat al consum en barres de central, s'inclou la remuneració FACTOR ENERGIA, i el cost dels desviaments. En el cas que el sobrecost dels desviaments a pujar o dels desviaments a baixar publicats per REE per aquell mes superi el seu valor de referència, establert en 22,60 €/MWh (13,47 €/MWh), el cost de Comercialització s'incrementarà [...]: Cost de comercialització (€/MWh) = 0,005 × Màxim(Increment a pujar, Increment a baixar)."
Dous problemas, un de fondo e outro de forma.
O de forma: chamar "cost regulat" á marxe é unha contradición
A marxe de comercialización é, por definición, o único que a comercializadora fixa libremente — é o contrario dun custo regulado. Etiquetala como "cost regulat" no mesmo glosario onde si aparecen conceptos xenuinamente regulados (Pool, SSAA, peaxes) fai que, a simple vista, un cliente que compara conceptos polo seu nome o lea como se estivese fixado por normativa igual que o resto da fórmula. Non o está: a propia definición di que "s'inclou la remuneració FACTOR ENERGIA" — é o seu beneficio.
O de fondo: a marxe non é fixa, e solápase co que xa pagas en SSAA
O anexo non dá o valor fixo da marxe (o número base que correspondería ao "FEE" de calquera outra indexada) — só a fórmula que a incrementa cando os desvíos de REE superan un valor de referencia. Isto xera dous problemas prácticos:
-
Sen o valor base, non se pode comparar a oferta co resto do mercado. O rango habitual en indexadas 6.1TD que vemos no noso catálogo é de 0,005 a 0,010 €/kWh — pero iso é a marxe fixa. Se Factorenergía non a declara á parte do compoñente variable, o cliente non ten forma de verificar se está dentro ou fóra dese rango.
-
O custo dos desvíos xa se paga, á parte, no concepto SSAA. Os Servizos de Axuste do Sistema son precisamente o mecanismo regulado que cobre boa parte do custo de manter a rede equilibrada fronte a desvíos entre previsión e consumo real (explicámolo en detalle na nosa guía dos SSAA). Que a marxe de comercialización tamén incorpore "el cost dels desviaments" — sen aclarar en que se diferencia dos SSAA que xa se facturan á parte — é, cando menos, unha zona gris. No peor dos casos, é pagar dúas veces polo mesmo concepto baixo dúas etiquetas distintas.
Isto é exactamente o que pedimos que se corrixa: o custo real de xestionar os desvíos debería facturarse como un concepto á parte, rastrexable e explícito — igual que os SSAA— e non mesturado dentro da definición da marxe de comercialización. Mentres estean xuntos, é imposible saber canto é "o prezo que cobra Factorenergía polo seu servizo" e canto é "o que custa o sistema ese mes".
O que pediriamos por escrito antes de asinar (ou se xa es cliente)
- O valor fixo da marxe de comercialización, sen o compoñente variable de desvíos — o número que hai que comparar co resto de ofertas indexadas do mercado.
- Se existe un teito máximo ao incremento variable da marxe, e en que unidades está expresado o "Increment a pujar/baixar" da fórmula (o documento non o aclara).
- Que o custo dos desvíos se separe da marxe de comercialización nun concepto propio e rastrexable, igual que os SSAA — non mesturado coa remuneración da empresa.
- A xustificación normativa (lei, orde ou operador regulado) do custo de financiamento do 0,9% — ou a súa eliminación se non existe ningunha.
En resumo
- O custo de financiamento (0,9% da factura total con impostos) non corresponde a ningún concepto regulado do sistema eléctrico, e ao calcularse como porcentaxe do total —non en €/kWh— crece con todo o demais: en 3.0TD/6.1TD pode supor da orde de 90-100 €/ano só por este concepto.
- A marxe de comercialización etiquétase como "cost regulat" pese a incluír a remuneración propia da empresa — unha contradición de base.
- Esa mesma marxe ten un compoñente variable ligado aos desvíos de REE, sen valor base declarado nin teito visible, e solápase conceptualmente cos SSAA, que xa se facturan á parte.
- O razoable —e o que pediriamos que Factorenergía corrixise— é que o custo dos desvíos se facture como concepto separado e rastrexable, e que a marxe de comercialización se amose como o que é: un número fixo, comparable co resto do mercado, sen a etiqueta de "regulado".
Se tes un contrato indexado con Factorenergía (ou con calquera outra comercializadora) e queres que che axudemos a separar o que é custo real do sistema do que é marxe —variable ou non—, súbenos o teu contrato ou a túa última factura. Desglosámoscho en 24 horas.
Sube a túa factura ou contrato aquí ou contáctanos directamente.
Relacionado
- A fórmula indexada de Candela Enerxía: cando a marxe se reparte en tres conceptos — outro caso real de fórmula pouco transparente, analizado liña a liña
- Como entender a fórmula do termo de enerxía nunha tarifa indexada — a guía base: que é regulado e que é marxe, concepto a concepto
- Servizos de Axuste: o cargo invisible que infla a túa factura de luz — que cobren realmente os SSAA e por que non deberían solaparse coa marxe
- Como comparar tarifas indexadas: a marxe sobre OMIE non se mira só — como ponderar a marxe real polo teu perfil de consumo